نکته کوتاه امروز (۶): همه‌چیز مربوط به نوع نگرشه

کارول دوئک استاد روان‌شناسی تو استنفورد کتابی داره به اسم Mindset که تو ایران به اسم «طرز فکر» منتشر شده (البته من اکثرا وقتی میخام موضوع کتاب رو تعریف کنم به مایندست میگم ذهنیت، نگرش یا ساختار ذهنی — مهم نیست). اصل حرف کتاب اینه که آدما دو جور ذهنیت دارن: یا ذهنیت ثابت (fixed) دارن و معتقدن توانایی و استعدادها ذاتی و محدودن و از بدو تولد با آدمن، یا ذهنیت آماده رشد (growth) دارن و معتقدن با زحمت و تجربه می‌تونن در هر زمینه‌ای که بخوان پیشرفت کنند.

مثال‌های تحقیقاتی زیادی هم می‌زنه. مثلا اینکه ذهنیت ثابت‌ها سعی می‌کنن خودشون رو باهوش نشون بدن چون معتقدن هوش‌شون تا ابد همون‌قدره اما آماده رشدها ادعایی ندارن چون معتقدن هر چی باشن می‌تونن بهتر بشن. ثابت‌ها ارزش و افتخار رو در داشته‌ها می‌دونن چون فکر می‌کنن تغییر زیادی نمی‌کنه، اما آماده رشدها در پیشرفت. ثابت‌ها از مشکل فرار می‌کنن، آماده رشدها سراغش میرن. دوئک می‌گه اساس قصه پیشرفت وابسته به نوع ذهنیت و نگرشه که بخش اصلیش شکل گرفته در کودکی و حتی احتمالا ژنتیکه. درصد ثابت/آماده رشد بودن هم تو آدمای مختلف متفاوته و اکثرا صفر و یکی نیست. برای همین برای رسیدن به جاهای بهتر لازمه که در هر موقعیتی هستیم برای حرکت بیشتر به سمت ذهنیت آماده رشد حرکت کنیم. این مقاله خلاصه خوبی تعریف کرده از را‌ه‌هایی برای تغییر نوع ذهنیت که خلاصه خیلی کوتاهی ازش رو می‌نویسم:

  1. درک و پذیرش ضعف‌هامون
  2. قبول کردن چالش‌ها به عنوان فرصت
  3.  پیدا کردن بهترین مدلی که باهاش یاد می‌گیریم
  4. به یاد داشتن اینکه ذهن همیشه می‌تونه با تمرین تغییر کنه
  5. اولویت دادن به یادگیری به جای دنبال تایید دیگران بودن
  6. تمرکز روی مسیر نه مقصد
  7. تعیین اهداف درازمدت
  8. اولویت دادن به یادگیری عمیق به جای یادگیری سریع
  9. ارزش قائل شدن برای عمل‌ها و تلاش‌ها بیشتر از خصیصه‌ها
  10. یادگیری گفتن و شنیدن انتقادات سازنده
  11. پذیرفتن اینکه تلاش برای بهتر شدن به معنی بد بودن نیست
  12. یادگیری از اشتباهات دیگران
  13. نگاه به یادگیری به عنوان یه تمرین مغزی
  14. انجام دادن کاری که بهش عمیقا علاقه داریم (چون برای ادامه دادن مسیر طولانی لازمه)
  15. متوقف نکردن یادگیری. همیشه یک چیز جدید برای یادگیری هست.
  16. پذیرفتن اینکه یادگیری ممکنه زمان زیادی بگیره (همون بحثی که تو پست سوم داشتیم!)

ممنون از توجه‌تون.


میگن یکی از بهترین راه‌ها برای به یاد سپردن یه موضوع تعریف کردنش برای بقیه یا نوشتنشه. من تو مجموعه پست‌های «نکته کوتاه امروز» سعی می‌کنم هر روز یه نکته کوتاه اما به‌نظرم مهم و قابل به‌کارگیری در زندگی رو که در یه کتاب، مستند، پادکست، مقاله یا هر جای دیگه‌ای متوجه شدم برای شما هم تعریف کنم تا علاوه بر اینکه چند دقیقه مفید در کنار هم باشیم، موضوع در ذهن خودم هم عمیق‌تر حک بشه. اگه می‌خواید این پست‌ها هر روز صبح به ایمیل‌تون بیاد و روزتون رو با خوندن یه نکته کوتاه و مفید شروع کنید این دکمه رو بزنید و عضو خبرنامه ایمیلی بشید. ضمنا اگه توییتر هستید اونجام هستم.

نکته کوتاه امروز (۵): یک لحظه قوی‌تر از چند ساله

چیپ و دان هیث دو برادر آمریکایی هستن که کتابای پرفروش زیادی دارن و یکی از تاثیرگذارترین‌هاشون برای من The Power of Moments یا در ایران «قدرت لحظات» هست. حرف اصلی کتاب اینه که لحظه‌های غیرعادی تو مغز ما موندگار میشن. حالا چه شگفت‌زده‌شدن باشن، چه خوشحالی، چه غم. لحظه‌های غیرروتین قدرت زیادی دارن.

از این رو کتاب میگه اگه می‌خواید تو ذهن یکی موندگار بشید یا یه چیزی تو ذهنش موندگار بشه، باید یک لحظه  غافل‌گیرکننده براش بسازید. یه هدیه کوچیک تو بسته‌ای که برای مشتری میره، یه گل غیرمنتظره برای کسی که دوستش دارید، یه آهنگ بامزه برای به خاطر سپردن یه مضمون درسی، همه‌وهمه چیزهای غیرروتینی هستند که موضوع را مدت‌ها تو مغز مخاطب موندگار می‌کنه. البته متاسفانه همین فرمول در مورد لحظه‌های بد هم صدق می‌کنه. یادم نیست این جمله رو کی می‌گفت، اما همیشه یادمه که «اگه می‌خوای مشتریت از خریدش راضی باشه یه‌کم بیشتر از چیزی که انتظارشو داره بهش ارائه بده».

ممنون از توجه‌تون.


میگن یکی از بهترین راه‌ها برای به یاد سپردن یه موضوع تعریف کردنش برای بقیه یا نوشتنشه. من تو مجموعه پست‌های «نکته کوتاه امروز» سعی می‌کنم هر روز یه نکته کوتاه اما به‌نظرم مهم و قابل به‌کارگیری در زندگی رو که در یه کتاب، مستند، پادکست، مقاله یا هر جای دیگه‌ای متوجه شدم برای شما هم تعریف کنم تا علاوه بر اینکه چند دقیقه مفید در کنار هم باشیم، موضوع در ذهن خودم هم عمیق‌تر حک بشه. اگه می‌خواید این پست‌ها هر روز صبح به ایمیل‌تون بیاد و روزتون رو با خوندن یه نکته کوتاه و مفید شروع کنید این دکمه رو بزنید و عضو خبرنامه ایمیلی بشید. ضمنا اگه توییتر هستید اونجام هستم.

نکته کوتاه امروز (۴): شانس رو خودت بساز

چند روزیه موقع رانندگی پادکست دیالوگ از حامد جعفری عزیز رو گوش میدم و اپیزود امروزم مصاحبه با مهدی نایبی مدیرعامل و کوفاندر الوپیک بود. یه جا حامد به شوخی به مهدی گفت که خیلی جاها خوش شانس بودید، و مهدی تصحیح کرد که «در واقع در زمان درست در جای درست بودیم».

من عمیقا معتقدم چیزی به اسم خوش‌شانسی و بدشانسی وجود نداره و شانس چیزی نیست جز فرصتایی که تو زندگی به وجود میاریم (یا حتی پیش میان) و اون لحظه بلدیم ازشون استفاده کنیم. به عبارت بهتر خیلی فرصتا پیش میان، اما ما فقط بعضی رو بلدیم استفاده کنیم، چیزایی که بعدن بهشون میگیم خوش‌شانسی.

جانیس کاپلان تو کتاب معروفش How Luck Happens هم همچین نظری داره. مثلا میگه «فرض کن تو یه مهمونی کنار رییس بزرگترین بانک شهر می‌شینی. اگه پروژه‌ای برای ارائه نداشته باشی، یا اصلا ارائه بلد نباشی صرفا یه اتفاقه و می‌گذره. اما اگه پروژه خوبی ارائه بدی و طرف سرمایه‌گذاری کنه بعدن به این اتفاق میگی خوش‌شانسی». کاپلان یه نکته مهم هم اضافه می‌کنه: اینکه ما باید خودمون رو جاهایی قرار بدیم که ممکنه شانس اونجا باشه. مثلا شما اگه مغازه سبزی‌فروشی بزنی بعیده مولتی میلیاردر بشی، اما ساختن یه پلت‌فرم آنلاین ممکنه در مسیر مولتی‌میلیاردر شدن قرارت بده.

خلاصه شانس مجموعه اتفاق کاملا خارج از کنترل ما نیست. زندگی این مدلی کار نمی‌کنه. ماییم که تعیین می‌کنیم چه مدل اتفاقاتی در آینده ممکنه برامون پیش بیاد، و اینکه اگه پیش اومدن چطور بلدیم ازشون استفاده کنیم.

ممنون از توجه‌تون.


میگن یکی از بهترین راه‌ها برای به یاد سپردن یه موضوع تعریف کردنش برای بقیه یا نوشتنشه. من تو مجموعه پست‌های «نکته کوتاه امروز» سعی می‌کنم هر روز یه نکته کوتاه اما به‌نظرم مهم و قابل به‌کارگیری در زندگی رو که در یه کتاب، مستند، پادکست، مقاله یا هر جای دیگه‌ای متوجه شدم برای شما هم تعریف کنم تا علاوه بر اینکه چند دقیقه مفید در کنار هم باشیم، موضوع در ذهن خودم هم عمیق‌تر حک بشه. اگه می‌خواید این پست‌ها هر روز صبح به ایمیل‌تون بیاد و روزتون رو با خوندن یه نکته کوتاه و مفید شروع کنید این دکمه رو بزنید و عضو خبرنامه ایمیلی بشید. ضمنا اگه توییتر هستید اونجام هستم.

نکته کوتاه امروز (۳): چیزای عالی فوری به دست نمیان

موفقیت در ۲۱ روز. لاغری در یک ماه. کاهش ۲ سایز به محض پوشیدن! زندگی امروز ما احاطه شده با چیزهای «فوری». اما واقعیت اینه که چیزهای ارزشمند فقط با ممارست به دست میان. 

دارن هاردی تو کتاب The Compound Effect که در ایران با نام «اثر مرکب» قابل خریدنه درباره همین موضوع حرف می‌زنه. میگه وقتی ما هدفی رو تعیین می‌کنیم باید بدونیم که زمان زیادی طول می‌کشه که بهش برسیم و تا رسیدن بهش نباید بی‌خیال بشیم. انتظار رسیدن سریع به چیزهای عالی انتظاری زیادی از خودمونه که باعث می‌شه نه تنها سریع بی‌خیال بشیم و به هدف نرسیم، بلکه اعتماد به نفس‌مون رو کم کنه و فکر کنیم به خیلی چیزهای دیگه هم نمی‌رسیم. 

دوست خوبم آرمان حسینی چند وقت پیش حرف قشنگی می‌زد، میگفت منی که می‌خواستم دندون‌های مرتبی داشته باشم باید می‌پذیرفتم که چندین سال سیم‌های ارتودنسی تو دهنم باشه. واقعیت هم همینه. با دانش امروز بشر رسیدن به خیلی چیزها ماه‌ها زمان می‌خواد. شما نمی‌تونی یک ماهه نیتیو انگلیسی بشی (شاید بعدن دستگاهی اختراع شد که اطلاعات رو به مغز تزریق کرد)، نمی‌تونی یک ماهه فیت بشی و همین‌طور نمی‌تونی یک ماهه بیزینس من موفقی بشی. دیروز مطلبی می‌خوندم  که می‌گفت «میانگین سنی فاندرهای استارتاپ‌های موفق ۴۲ ساله. شاید زاکربرگ و جابز تو بیست سالگی ایده‌های خفنی داشتند، اما دهه چهارم پنجم زندگی‌شون به تعالی می‌رسن». 

تصمیم خوب مهمه، اما مهم‌تر از اون واقع‌بین بودن، برنامه‌ریزی و ادامه دادن مسیره.

ممنون از توجه‌تون.


میگن یکی از بهترین راه‌ها برای به یاد سپردن یه موضوع تعریف کردنش برای بقیه یا نوشتنشه. من تو مجموعه پست‌های «نکته کوتاه امروز» سعی می‌کنم هر روز یه نکته کوتاه اما به‌نظرم مهم و قابل به‌کارگیری در زندگی رو که در یه کتاب، مستند، پادکست، مقاله یا هر جای دیگه‌ای متوجه شدم برای شما هم تعریف کنم تا علاوه بر اینکه چند دقیقه مفید در کنار هم باشیم، موضوع در ذهن خودم هم عمیق‌تر حک بشه. اگه می‌خواید این پست‌ها هر روز صبح به ایمیل‌تون بیاد و روزتون رو با خوندن یه نکته کوتاه و مفید شروع کنید این دکمه رو بزنید و عضو خبرنامه ایمیلی بشید. ضمنا اگه توییتر هستید اونجام هستم.

نکته کوتاه امروز (۲): به چیزی که میگی باور داشته باش

دوست داری جلسه موفقی داشته باشی؟ رضا غیابی عزیز (به عنوان کسی که معروفه به اینکه تو جلسه «نه» نمی‌شنوه) تو اپیزود چهارم پادکست دیالوگ میگه «اولین قدم اینه که به حرفی که می‌زنی عمیقا باور داشته باشی». اگه می‌خوای آدما حرفت رو بخرن، و متعاقبا محصولت، پروژه‌ای که تو سر داری یا حتی زمانت رو بخرن لازمه که انقدر درباره حرفی که می‌زنی تحقیق کرده باشی و بهش مطمین باشی و همچنین در مسیر اعتقادات و باورهای خودت باشه که بتونی تا پای جون (حالا اغراقه) ازش دفاع کنی.

قصه اینه که آدما خوب می‌فهمن طرف صحبتشون داره راست میگه یا نه. حتی شاید نفهمن طرف دقیقا داره دروغ میگه، اما میگن حس خوبی به صحبتاش ندارم. به‌نظرم این به خاطر تغییرات عصبی مختلفیه که وقتی دروغ میگیم (یعنی چیزی میگیم که کاملا بهش باور نداریم) تو بدنمون رخ میده. همون چیزی که دستگاه‌های دروغ‌سنج با کلی سنسور میفهمن و فکر کنم ما هم شک یا دروغ رو از روی خروجی فیزیکی این تغییرات که ناخودآگاه روی رفتارهای مختلف طرف صحبت‌مون مثل لحن، حالت چهره و حالت بدنش نمود پیدا می‌کنن می‌فهمیم، حتی اگه دقیقا نفهمیم چطوری. دیدید اکثرا میگن خانوم‌ها دروغ رو بهتر میفهمن؟ چون احتمالا روی جزییات چهره و لحن متمرکزترن. خلاصه اگه می‌خواید کمتر «نه» بشنوید، چیزی بگید که بهش اعتقاد دارید.

ممنون از توجه‌تون.


میگن یکی از بهترین راه‌ها برای به یاد سپردن یه موضوع تعریف کردنش برای بقیه یا نوشتنشه. من تو مجموعه پست‌های «نکته کوتاه امروز» سعی می‌کنم هر روز یه نکته کوتاه اما به‌نظرم مهم و قابل به‌کارگیری در زندگی رو که در یه کتاب، مستند، پادکست، مقاله یا هر جای دیگه‌ای متوجه شدم برای شما هم تعریف کنم تا علاوه بر اینکه چند دقیقه مفید در کنار هم باشیم، موضوع در ذهن خودم هم عمیق‌تر حک بشه. اگه می‌خواید این پست‌ها هر روز صبح به ایمیل‌تون بیاد و روزتون رو با خوندن یه نکته کوتاه و مفید شروع کنید این دکمه رو بزنید و عضو خبرنامه ایمیلی بشید. ضمنا اگه توییتر هستید اونجام هستم.